دمنوش، جوشانده، چای، عرقیجات گیاهی

غذا و آشپزی 1399/10/10 13:08:34
دمنوش، جوشانده، چای، عرقیجات گیاهی
در این متن به تفاوت بین دمنوش، جوشانده، چای و عرقیجات گیاهی را برای شما بازگو خواهیم کرد.

تفاوت بین دمنوش، جوشانده، چای و عرقیجات گیاهی

 

استفاده از چای‌های متنوع، دمنوش‌ها، جوشانده ها و عرقیجات گیاهی از پرمصرف‌ترین شکل‌های استفاده از گیاهان هستند. با وجود اثر بخشی کند و آرام‌شان، می‌توانند تا حدود زیادی عوارض ناشی از بیماری‌های مختلف را تقلیل یا بهبود بخشند و سبب آرامش در طول روز شوند.

در دنیای امروز با توجه به زندگی ماشینی و ایجاد تنشهای بسیار مصرف دمنوش‌ها، جوشانده‌ها و نیز عرقیجات گیاهی بین مردم رواج یافته است.

مردم زیادی بعداز کار روزانه و هیجانات به وجود آمده در طول روز، برای رفع استرس و اضطراب در کافی شاپ ها به دنبال نوشیدنی هایی با پایه گیاهان هستند، تا بتواند به آرامش و سلامت بهتر و بیشتری دست یابند.

گیاهان دارویی خواص بیشماری دارند که برای بدن بسیار مفید است. برای استفاده از خواص گیاهان دارویی معمولا آن‌ها را به روش های مختلفی چون دمنوش، عرقیجات، جوشانده، چای، کمپرس، ضماد و … استفاده می کنند.

حال باید دید کدام یک از روش ها را می توان مصرف کرد و یا با توجه به نوع و شکل و خصوصیات گیاه، مصرف کدام (دمنوش، عرقیجات، عصاره، جوشانده و یا اسانس) مفیدتر است.

اغلب گیاهان بافت سفت و خشنی دارند که بدن قادر به هضم این بافت و دسترسی به ترکیبات مفید آن نیست. در نتیجه برای آنکه ما بتوانیم از این ترکیبات سودمند نفع ببریم با خیساندن گیاه در آب، دم کردن یا جوشاندن آن به اثرات مهم گیاه دست می یابیم.

البته باید بدانید دم کردن و جوشاندن گیاهان دو روش مختلف است و نوشیدنی حاصل از هر روش، خاصیت و تاثیر جداگانه ای بر بدن می گذارد.

در این مقاله ار «مجله اینترنتی بیننده» سعی شده است تا تفاوت‌های بین چای، دمنوش، جوشانده و عرقیجات گیاهی را برای شما بیان کنیم.

 


دمنوش
دمنوش
 

 

 

دمنوش چیست؟

 

دَم‌نوش (دمنوش) نوعی نوشیدنی است که در آن جزئی از گل، برگ، ساقه، ریشه، دانه، پوستِ میوه یا اجزای دیگر گیاهان دارویی که قابل حل در آب است، به صورت خشک یا تازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. دم کردن یا گرفتن عصاره به وسیلهٔ آب متداول‌ترین و قدیمی‌ترین روش به کار بردن داروهای گیاهی است. بیشتر دم‌نوش‌ها فاقد کافئین هستند.

 به طور کی به نوشیدنی ساخته شده از گیاهان دارویی و ادویه‌جات دم‌نوش گفته می‌شود.

روش تهیه به این صورت است که ابتدا گیاه را که به طرز صحیحی خرد شده در آب جوش می‌ریزند، سپس آن را به مدت ۵–۳ دقیقه در یک ظرف در بستهٔ شیشه‌ای یا چینی می‌گذارند و گاهی آن را هم می‌زنند و سپس مایع را از کاغذ صافی یا صافی با شبکهٔ ریز عبور می‌دهند.

برای داشتن دمنوش خوشمزه و بنا به هدف از مصرف دمنوش، از شیرین‌کننده‌های طبیعی و غیرطبیعی مختلفی استفاده می‌شود.

دمنوش‌هایی را که از برگ و ساقه و میوه‌ی گیاهان تهیه می‌شود را باید تا 20 دقیقه حرارت داد ولی دمنوش‌هایی که از ریشه‌ی گیاهان به دست می‌آید را باید مدت بیشتری حرارت داد تا عصاره‌ی آن‌ها به‌طور کامل خارج شود.

در ایران در سال‌های اخیر دم‌نوش‌های گیاهی و میوه‌ای مورد استقبال و مصرف برخی خانوارها قرار گرفته‌است. این استقبال دلایل مختلفی دارد. برخی برای نفع درمانی از این دم‌نوش‌ها استفاده می‌کنند. تعدادی برای تنوع بخشیدن به نوشیدنی روزانه، آن را مصرف می‌کنند و بعضی هم به خاطر اینکه دم‌نوش را یک نوشیدنی شیک می‌دانند، برای پذیرایی از آن استفاده می‌کنند.

تاریخچهٔ دم‌نوش را نمی‌توان از تاریخچهٔ گیاهان دارویی جدا کرد. اگرچه گیاهان دارویی منشأ طبیعی دارند و در مقایسه با داروهای شیمیایی عوارض کم‌تری ایجاد می‌کنند، اما مصرف بی‌رویه یا غیرعلمی برخی از این گیاهان می‌تواند موجب عوارض ناخواسته و حتی مسمومیت‌های شدید گردد؛ بنابراین مصرف دم‌نوش‌ها نیز همانند داروهای شیمیایی باید با آگاهی و پس از اطلاع از سازوکار عمل آن‌ها باشد.

 برای نمونه مصرف گل گاوزبان ایرانی به‌تنهایی در افرادی که فشار خون بالا دارند، می‌تواند به‌شدت مخاطره‌انگیز باشد. مادران باردار یا شیرده تنها پس از مشاوره با پزشک، مجاز به مصرف دم‌نوش‌ها هستند. 

 

در دم‌نوش‌های ترکیبی معمولاً چند گیاه با هم ترکیب می‌شوند تا به منظوری مورد مصرف قرار گیرند. برای مثال گروهی از دم‌نوش‌های ترکیبی انرژی‌زا هستند و بعضی دیگر کم‌کنندهٔ فشارخون و گروهی دیگر آرام‌بخش هستند که برخلاف انرژی‌زاها که ضربان قلب و انرژی را افزایش می‌دهند، به آرامش و تنش‌زدایی از بدن کمک می‌کنند.

 


چای لب دوز و لب سوز ایرانی
چای لب دوز و لب سوز ایرانی
 

 

چای چیست؟

 

چای نام یک نوشیدنی معطر است که معمولاً با ریختن آب داغ یا در حال جوش بر روی برگ‌های عمل آورده شده گیاه «کاملیا سیننسیس»، که گیاهی همیشه سبز و بومی آسیای شرقی است، به دست می‌آید. این نوشیدنی پس از آب، پرمصرف‌ترین نوشیدنی جهان است.

چای واژه‌ای است چینی که در چین و شمال هندوستان به کار می‌رود و تقریباً با همان تلفظ وارد زبان فارسی شده‌است. نام این گیاه در گویش چینی جنوبی چای و در گویش چینی شمالی به صورت تِی تلفظ می‌شد و هردو تلفظی از یک حرف چینی یگانه در چین قدیم هستند. مردم اروپای غربی نام این گیاه را از چینیان شمالی و مردم خاورمیانه و شمال آفریقا نام آن را از چینیان جنوبی آموختند.

نوشیدنی چای با دم کردن برگها، جوانه‌ها یا شاخه‌های فرآوری شده بوته چای گونه Camellia sinensis به مدت چند دقیقه درآب داغ درست می‌شود. فرآوری آن می‌تواند شامل اکسیداسیون، حرارت دهی، خشکسازی و افزودن گیاهان، گلها، چاشنی‌ها و میوه‌های دیگر به آن باشد.

برگ‌های تازه و جوان گیاه کاملیا سیننسیس چیده می‌شوند و سپس کوبیده می‌شوند تا شروع به اکسید و تخمیر شدن کنند، بعدازاین مرحله در معرض دمای بسیار بالا قرار می‌گیرند تا خشک شوند و تنها طعم آن‌ها باقی بماند. این فرآیند سبب رنگ تیره‌ی برگ‌ها می‌شود که غربی‌ها آن را چای سیاه می‌نامند.

این نوع چای رایج‌ترین نوع چای در اروپا است و باید متوجه شده باشید که واژه‌ی چای معمولاً به همین چای اطلاق می‌شود. دلیل اصلی این امر این است که این چای ابتدا به اروپا و سپس به آمریکا صادر شد درست مثل چای‌های خاص دیگری همچون چای سبز و چای بابونه.

چای یک منبع طبیعی از کافئین، تئوفیلین، تئین و آنتی‌اکسیدان‌ها است، اما تقریباً بدون چربی. کربوهیدرات‌ها، یا پروتئین آن، دارای طعمی مطلوب است که کمی تلخ و گس می‌باشد.

چای نوشیدنی محبوب در ایران است؛ و بیشتر مردم همه روزه آنرا مصرف می‌کنند.

 

تاریخچه چای سیاه اصالتاً مربوط به چین می‌شود، بااین‌حال امروزه تقریباً تمام آسیا به کشت چای سیاه می‌پردازند؛ بنابراین شما چای‌هایی را که در سریلانکا، تایوان، ژاپن، کره و حتی ترکیه تولیدشده‌اند خواهید یافت.

بزرگ‌ترین رقیب چین در تولید چای سیاه هند است. این کشور به نفع انگلیس به رقابت با چین در بازار چای پرداخت. می‌دانید که برخی از کشورها فقط از چای‌های چینی حمایت می‌کنند. انگلیسی‌ها این چای را دوست داشتند، اما می‌خواستند که خود آن را تولید کنند و بخشی از بازار چای را از آن خود کنند.

به همین جهت آن‌ها به هر کسی که مایل به کشت چای بود، زمینی رایگان در هند خصوصاً در منطقه‌ی آسام دادند تا بتواند به کشت چای بپردازد و برای آن‌ها سودآوری کند. این موضوع باعث به وجود آمدن گیاه چای کاملیا آسامیکا شد که چایی تیره‌تر نبست به چای معمول بود و طعم نعنایی بیشتری داشت. این گیاه در تهیه‌ی چای آسام به کار می‌رود که شاید در مورد آن شنیده باشید.

خلاصه چای سیاهی که شما مصرف می کنید می‌تواند در هر نقطه‌ای از آسیا رشد کرده باشد و برای آگاه شدن از اصالت دقیق چای و محل کشت آن می‌توانید روی بسته‌ی آن را مطالعه کنید.

در این مقاله ار «مجله اینترنتی بیننده» سعی شده است تا تفاوت‌های بین چای، دمنوش، جوشانده و عرقیجات گیاهی را برای شما بیان کنیم.

سال ۲۰۱۶ آثاری فیزیکی در مقبره امپراتور جینگ هان، در زیان یافت شد. این آثار عبارت بودند از مقداری از بقایای برگ کاملیا سیننسیس که قدمت آن‌ها به قرن دوم پیش از میلاد می‌رسید.

 به‌مرورزمان کشت چای تخصصی‌تر صورت گرفت، کشاورزان در مراقبت از گیاهان چای مراقبت بیشتری به خرج دادند و فرآیند آماده‌سازی برگ‌های آن تغییراتی یافت. بدین‌صورت بود که چای سبز نیز به وجود آمد. این چای با ایجاد تغییراتی چای سیاه را به وجود آورد، متولد شد و به نوشیدنی ای مجزا تبدیل شد.

امروزه مصرف چای، یکی از اجزای جدایی ناپذیر زندگی عادی مردم در ایران است. اما سابقه مصرف چای در ایران، کمتر از دو قرن است. با این حال، برخی معتقدند که پیشینهٔ مصرف چای در ایران به سده دوم میلادی می‌رسد و برخی از جهانگردان از چایخانه‌هایی سخن گفته‌اند که بزرگان و توانگران در آن جا جمع می‌شدند و چای می‌نوشیدند. 

مشخص نیست ایرانیان چه زمانی اولین بار با این نوشیدنی آشنا شدند.

ابو ریحان بیرونی در کتاب الصیدنه اش که در نیمهٔ اول قرن پنجم نوشته شده، جزئیاتی در خصوص گیاه چای و استفاده از آن به عنوان نوشیدنی در تبت و چین آورده‌است. ظاهراً عادت چای نوشی تا قرن هفتم هجری به غرب آسیا نرسیده و ممکن است مغول‌ها در اشاعهٔ آن تأثیر داشته باشند. امیرکبیر، ممکن است نقشی در ترویج چای در ایران داشته باشد؛ او از دولت فرانسه دو دست ظروف چای خوری، شامل سماور نقره‌ای، و یک عدد دیگر را از تاجری روس دریافت کرد. امیر کبیر انحصار سماورسازی با یارانهٔ دولتی را به استادکاری در اصفهان اعطا کرد.

تاریخ کشت چای در ایران، از سال ۱۳۱۴ هجری قمری آغاز شد. در این سال، یکی از رجال آن دوره به نام محمد میرزا کاشف السلطنه که به عنوان ژنرال کنسول ایران در هند مأمور به خدمت بود، توانست در بازگشت به ایران، چند بته چای را با زحمت فراوان وارد ایران کند. وی با توجه به مطالعاتی که بر روی انواع چای و نحوه کشت آن‌ها نموده بود، شهر لاهیجان را به دلیل وجود هوای مناسب برای کشت چای انتخاب کرد. این شهر امروز به عنوان مرکز کشت چای در ایران درآمده‌است. مقبرهٔ کاشف‌السلطنه در لاهیجان امروز به صورت گنجینهٔ تاریخ چای ایران در لاهیجان درآمده‌است.

سهم ایران ۴ تا ۵/۴ درصد از مصرف کل چای جهان است.

 


جوشانده اسطوخودوس
جوشانده اسطوخودوس
 

 

جوشانده چیست؟

 

جوشانده نوعی نوشیدنی است که در آن گیاه دارویی مستقیم با آب سرد یا گرم جوشانده می‌شود، نوشیدنی ای که به دست می‌آید خاصیت و اثر قوی تر نسبت به دمنوش دارد زیرا که حین جوشاندن مواد بیشتری از گیاه خارج می‌شود. البته این موضوع به این معنا نیست که جوشانده بر دمنوش برتری دارد.

بسیاری از گیاهان باید به صورت دم کرده استفاده شود و اگر بر اثر ناآگاهی یا غفلت جوشانده شود، خاصیت آن تغییر می‌کند و گاهی موادی از گیاه آزاد می‌شود که دارای عوارض ناگواری خواهد بود. در نتیجه بهتر است از جوشاندن خودسرانهٔ هر نوع گیاهی که به صورت فله‌ای عرضه می‌شود، خودداری شود.

در مورد تاریخچه پیدایش جوشانده ها اطلاعاتی در دسترس نیست.

 

 
عرقیجات
عرقیجات
 

 

عرقیجات/ عرقیات گیاهی چیست؟

 

عرقیجات یا عرقیات گیاهی یکی از پرمصرف‌ترین شکل‌های استفاده از گیاهان است. امروزه در ایران بیش از ۴۰ نوع گیاه وجود دارد که عرق‌گیری شده و به صورت طبی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

عرقیجات از تقطیر اسانس قسمت های مختلف گیاه چون ساقه ، برگ ، گل ، ریشه و … به دست می آید.

عرقیجات طبی در واقع رایحه، عطر یا اسانس گیاهانی می‌باشند که آن را به آب اضافه می‌نمایند. داروهای معطری می‌باشند که رایحهٔ آنها می‌تواند گیرنده‌های عصبی بویایی را تحریک نموده و بر روند ساخته شدن هورمونها، حرارت بدن، سوخت و ساز بدن، سطح هورمون‌های استرس و جنسی، سامانه دفاعی بدن، افکار و رفتارهای عاطفی و جسمانی ما اثر بگذارند.

این مواد معطر که مقدار آنها در عصاره یا روغن گیاهان شفابخش بیشتر وجود دارد با تحریک مغز و ترشح انتقال‌دهنده‌های عصبی موجب حالات روانی خاصی در انسان می‌شود و احساس سلامت، سرخوشی، خوشنودی و خرسندی به وجود می‌آورند.

این بوها می‌توانند استرس و تا حدودی درد را کاهش داده و موجب تعادل عاطفی شوند. از جمله عرقیات پرمصرف می‌توان گلاب، عرق نعنا، عرق بهارنارنج و عرق بیدمشک را نام برد.

اگر عرق گیاهی به شیوه سنتی استخراج شود، مشاهده خواهید کرد که روی سطح عرق گیاهی، چند قطره اسانس که شبیه قطرات روغن است وجود دارد. اگر به صورت صنعتی تهیه شده باشد این اسانس به طورکامل از عرق جدا شده و در مراحل بعدی، میزان این اسانس که به شیوه‌های مختلف آبگیری شده و درجـه خلـوص آن را تعیین می‌کنند. باید توجه داشت که اسانس‌ها یا همان روغن‌های فرار، در مجاورت هوا تبخیر می‌شوند. در نتیجه باید در حفظ و نگهداری اسانس‌ها و عرقیجات که حاوی درصدی از اسانس هستند، نهایت توجه را داشت. باید آنها را در ظروف شیشه‌ای تیره، در بسته و خنک نگهداری کرد.

تاریخچه عرقیات گیاهی، خیلی مشخص نیست، اما در بسياري از کتب مرجع آمريکايي، ابداع روش توليد عرقيات گياهان معطر به ايرانيان نسبت داده مي‌شود.

در اين کتب به طور صريح به ابن‌سينا اشاره شده است. در اين کتب گفته شده است که وي اولين کسي بوده که با تقطير گياهان، اسانس آنها را گرفته و در داروها از آنها استفاده مي‌کرده است. بنابراين، ابداع توليد عرقيات به کشور عزيزمان باز مي‌گردد.

اما بايد اين نکته را نيز ذکر کرد که در حدود پنج تا شش هزار سال پيش، فراعنه مصر نيز به اسانس‌هاي گياهي توجه ويژه‌اي داشتند و مصرف گياهان معطر و ادويه‌اي در ميان مردم آن سرزمين نيز جز ملزومات بوده است. حتي ترجمه سنگ نوشته‌ها حاکي از حقيقت است که افرادي که براي ساختن اهرام استخدام مي‌شدند، افراد تنومندي بودند که به تغذيه آنها توجه ويژه اي مي‌شد و در رژيم غذايي آنها اسانی گیاهان جايگاه ويژه‌اي داشتند.

گلاب
گلاب

 


 

تفاوت دمنوش با چای


چای نوعی نوشیدنی است که از برگ گیاهی به نام کاملیا سیننسیس تهیه می‌شود. مانند چای سیاه یا چای سبز اما دم‌نوش یا چای گیاهی از برگ، گل، پوست درخت (مانند دارچین)، میوه، ریشه یا دانهٔ گیاهانی بخصوصی به غیر از کاملیا سیننسیس تهیه می‌شود.

 


 

تفاوت دمنوش با جوشانده


در دمنوش گیاه را کمی کوبیده و در آب جوشیده شده به مدت چند دقیقه در حالی که در ظرف بسته است، روی بخار ملایم قرار می‌دهند و بعد صاف می‌کنند. نوشیدنی حاصل از گل گاوزبان، گل ختمی، به لیمو، سنبل الطیب نوعی دمنوش گیاهی است.

در مقابل اگر گیاه را مستقیم با آب سرد یا گرم بجوشانند، جوشانده‌ای بدست می‌آید که خاصیت و اثر آن قوی تر از دمنوش است، چرا که حین جوشاندن مواد بیشتری از گیاه خارج می‌شود. بسیاری از گیاهان باید به صورت دم کرده‌استفاده شود و اگر بر اثر ناآگاهی یا غفلت جوشانده شود، خاصیت آن تغییر می‌کند و گاهی موادی از گیاه آزاد می‌شود که دارای عوارض ناگواری خواهد بود.

 


 

تفاوت دمنوش با عرقیجات گیاهی


عرقیجات گیاهی، از تقطیر اسانس ریشه، پوست یا گلبرگ گیاهان طبی در آب حاصل می‌شود، نظیر گلاب و عرق نعناع.

 


 

 

منابع: 

https://masalashop.ir/diffrence-herbaltea-decoction

https://pinwork.ir/blog/black-tea

https://en.wikipedia.org/wiki/Tea

https://en.wikipedia.org/wiki/Herbal_tea

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%85%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%B4

http://erfangolab.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%82%DB%8C%D8%A7%D8%AA

 

نظرها
نظر جدید
امتیاز
captcha
  • {{item.Name}}
    {{item.DateTimeLocalized}}
    {{item.Text}}
شاید به این مطالب هم علاقه مند باشید
اسموتی شیر بادام
اسموتی شیر بادام

این اسموتی شیر بادام بسیارغلیظ و خامه ای است. باور نمی کنید که بدون لبنیات یا شکر درست شود! برای صبحانه هم بسیار مناسب است.

غذا و آشپزی 1399/11/10 مشاهده مطلب

فراپاچینوهای استارباکس برای روز ولنتاین
فراپاچینوهای استارباکس برای روز ولنتاین

برای مجردها، یا زوج‌های قهوه دوست و تمام باریستاهای قهار، استارباکس، منوی جدیدی را باز کرده است؛ فراپاچینوهای روز ولنتاین!

غذا و آشپزی 1399/11/13 مشاهده مطلب

نحوه تهیه خامه زده شده با روغن زیتون
نحوه تهیه خامه زده شده با روغن زیتون

آیا می دونستین که خامه قنادی یا خامه زده شده را میشه با روغن زیتون هم درست کرد؟ اگر نه، این مقاله برای شماست.

غذا و آشپزی 1400/02/28 مشاهده مطلب

نان سیب ساده تنها با آرد و سس سیب
نان سیب ساده تنها با آرد و سس سیب

در این مقاله براتون نانی آوردیم که فقط با آرد و سس سیب درست میشه و نیازی به مخمر، قند، کره، روغن، شکر یا تخم مرغ نداره!!! کاملا رژیمی.

غذا و آشپزی 1400/02/29 مشاهده مطلب

7  نوع چای برای افراد دیابتی
7  نوع چای برای افراد دیابتی

در این بخش، بهترین چای ها، از چای سبز گرفته تا بابونه را برای کمک به بیماران مبتلا به دیابت به منظور کنترل قند خون، کاهش استرس و موارد دیگر آوردیم.

ورزش و سلامتی 1400/03/15 مشاهده مطلب

نان ابر و بادی کدو حلوایی با پنیر خامه ای
نان ابر و بادی کدو حلوایی با پنیر خامه ای

در این نان ابر و بادی کدو حلوایی دارچینی با پنیر خامه ای از کره کدو حلوایی استفاده شده که طرز تهیه آن هم در این مقاله آورده شده است.

غذا و آشپزی 1400/08/04 مشاهده مطلب

لطفاً صبر کنید